تاریخ انتشار : دوشنبه 9 فوریه 2026 - 12:07
کد خبر : 21565

ازار ساخت‌وساز در رکود و تورم؛ روایت اقتصاد ایران در بهمن ۱۴۰۴

ازار ساخت‌وساز در رکود و تورم؛ روایت اقتصاد ایران در بهمن ۱۴۰۴

بازار ساخت‌وساز کشور در سال ۱۴۰۴ و به‌ویژه در بهمن‌ماه، تحت تأثیر معضلات اقتصادی و سیاست‌های کلان قرار گرفته است. این بخش که یکی از ارکان مهم اقتصاد (از طریق اشتغال‌زایی، سرمایه‌گذاری و رونق صنایع وابسته) محسوب می‌شود، در ماه‌های اخیر با چالش‌های پیچیده‌ای روبه‌رو بوده که احتمال خروج از بحران را دشوار کرده است.

بازار ساخت‌وساز کشور در سال ۱۴۰۴ و به‌ویژه در بهمن‌ماه، تحت تأثیر معضلات اقتصادی و سیاست‌های کلان قرار گرفته است. این بخش که یکی از ارکان مهم اقتصاد (از طریق اشتغال‌زایی، سرمایه‌گذاری و رونق صنایع وابسته) محسوب می‌شود، در ماه‌های اخیر با چالش‌های پیچیده‌ای روبه‌رو بوده که احتمال خروج از بحران را دشوار کرده است.

رکود در ساخت‌وساز: واقعیت یا چشم‌انداز؟

در سال ۱۴۰۴، بخش ساخت‌وساز ایران نه‌تنها نتوانسته از رکود خارج شود، بلکه گزارش‌ها از کاهش چشمگیر فعالیت‌ها و افت تعداد پروژه‌ها خبر می‌دهند. بررسی آمارها نشان می‌دهد که تعداد پروژه‌های ساختمانی در تهران و برخی کلان‌شهرها تا حدود ۲۰ درصد کاهش یافته و صدور پروانه‌ها نیز روند نزولی داشته است؛ امری که نشان‌دهنده ضعف در سرمایه‌گذاری و تمایل سازندگان به تعویق اجرای پروژه‌هاست.

بسیاری از فعالان بازار معتقدند که فقدان تقاضای موثر مسکن، افزایش هزینه‌های ساخت و همچنین مصالح ساختمانی مثل سیمان و اجر و حتی سنگ ساختمانی و عدم جذابیت اقتصادی برای سرمایه‌گذاران، باعث شده تا ساخت‌وساز به وضعیتی بی‌سابقه در رکود برسد.

تورم در هزینه‌های ساخت؛ فشار بر سازندگان

آمار رسمی نیز نشان می‌دهد هزینه‌های تولید و ساخت‌وساز در ایران در سال ۱۴۰۴ به شدت افزایش یافته است. شاخص قیمت نهاده‌های ساختمانی در تهران نسبت به سال قبل رشد بیش از ۴۳ درصدی داشته که یکی از مهم‌ترین موانع پیش‌روی پروژه‌هاست و به‌ویژه سازندگان کوچک و متوسط را تحت فشار قرار داده است.

این افزایش هزینه نه تنها قیمت تمام‌شده مسکن را بالا برده، بلکه بسیاری از ساخت‌وسازها را غیراقتصادی کرده است؛ به‌طوری که برخی پروژه‌ها به تعویق افتاده یا متوقف شده‌اند.

دسترسی به تسهیلات بانکی؛ از کاهش تا افزایش مبهم

در سه ماهه ابتدایی سال، بخش ساخت‌وساز با کاهش قابل توجه تسهیلات بانکی مواجه شد؛ به‌طوری که در مقایسه با سال قبل، اعتبارات اختصاص‌یافته به این صنعت کاهش چشمگیر را تجربه کرد.

هرچند گزارش‌های اخیر نیز از افزایش مجدد تسهیلات در ۹ ماهه دوم سال ۱۴۰۵ خبر می‌دهند، داده‌های رسمی درباره تأثیر این تسهیلات بر واقعیات بازار به‌طور کامل منتشر نشده است.

چشم‌انداز بلندمدت: رشد یا رکود؟

بر اساس گزارش‌های معتبر بازار جهانی، صنعت ساخت‌وساز ایران در سال ۲۰۲۵ (معادل بخشی از سال ۱۴۰۴) ارزش بازاری بالغ بر IRR 6,749,221.2 میلیارد داشته و انتظار می‌رود این بازار تا سال ۱۴۰۸ روند رشد متوسطی داشته باشد.

این رشد پیش‌بینی‌شده بیشتر ناشی از پروژه‌های بزرگ، زیرساختی و صنعتی است و نه لزوماً ساخت مسکن در بافت شهری. در واقع تقاضای واقعی برای مسکن مصرفی در شرایط فعلی به دلیل کاهش قدرت خرید خانوارها ضعیف باقی مانده است.

صنایع وابسته: از فولاد تا مصالح ساختمانی

رکود در ساخت‌وساز فقط به بازار مسکن محدود نمی‌شود؛ صنایع مرتبط مانند بازار فولاد و محصولات فلزی نیز تحت تأثیر بوده‌اند، زیرا تقاضای این صنایع از مسیر پروژه‌های ساختمانی کاهش یافته است.

در کنار این موضوع، افزایش هزینه مصالح، نوسانات قیمت زمین و نرخ تورم نیز باعث شده تا بسیاری از پروژه‌ها از نظر اقتصادی توجیه‌پذیری خود را از دست دهند.

نتیجه‌گیری؛ ساخت‌وساز در بحران یا فرصت؟

بازار ساخت‌وساز در بهمن ۱۴۰۴ در شرایطی خاص و چالش‌برانگیز قرار دارد:

  • رکود قابل توجه در پروژه‌ها و فعالیت ساخت‌وساز
  • تورم زیاد در هزینه‌های ساخت
  •  دسترسی نامطمئن به تسهیلات بانکی
  • چشم‌انداز رشد بلندمدت در سطح کلان و نه‌چندان روشن در بخش مسکن شهری

به نظر می‌رسد برای خروج از این وضعیت، سیاست‌های توانمندسازی مالی، حمایت از تقاضای مصرفی واقعی و تسهیل فرآیند سرمایه‌گذاری ضروری باشد—چالش‌هایی که نه فقط بخش مسکن، بلکه کل اقتصاد ایران را در سال‌های اخیر تحت فشار قرار داده‌اند.

برچسب ها :

ناموجود
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.