تهاتر مشکوک نفت با ایرباس‌های کهنه‌ A۳۳۰!

به گزارش پایگاه خبری تیترنیوز،  در جدیدترین مورد از معاملات غیرشفاف در صنعت هوانوردی ایران، خبر ورود دو فروند هواپیمای ایرباس A۳۳۰-۲۰۰ به ناوگان هوایی کشور با حواشی فراوانی همراه شده است. این هواپیما‌ها از سوی شرکتی گمنام به نام HAOKUN ENERGY مستقر در چین، در قالب تهاتر نفت ایران وارد شده‌اند؛ معامله‌ای که از دو سال پیش کلید خورده و اکنون به نتیجه رسیده است.

طبق اطلاعات منتشرشده، مقدمات ورود ۲ فروند هواپیمای ایرباس ۳۳۰ A به ناوگان هوایی کشورمان از دو سال گذشته توسط یک شرکت گمنام چینی تحت عنوان HAOKUN ENERGY (هاکان انرژی) بابت تهاتر نفت ایران انجام شده، اما نکته این است که چینی‌ها هواپیما‌هایی که هر یک از آنها کمتر از ۳۰ میلیون دلار ارزش دارند، به قیمت ۱۱۶ میلیون دلار با نفت کشورمان تهاتر کرده‌اند!

ماجرا از آن جا شروع شد که مهرداد بذرپاش، وزیر سابق راه و شهرسازی، اواخر فروردین امسال با انتشار پستی در شبکه اجتماعی ایکس (توئیتر سابق) از ورود دو فروند هواپیمای جدید به ناوگان شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران (هما) خبر داد. وی نوشت: «ورود دو فروند هواپیمای ایرباس پهن‌پیکر ۳۳۰ و اضافه شدن به ناوگان هوایی شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران (هما)، بر ملت بزرگ ایران مبارک. این یکی از پروژه‌های توسعه ناوگان هوایی کشور است که توسط شهید جمهور پیگیری و نهایی شده بود و به لطف خدا به ثمر نشست.»

پس از حدود هفت هفته، اما بالاخره در روز‌های اخیر شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران در مراسمی آنلاین از طریق شبکه‌های اجتماعی از این دو هواپیما رونمایی کرد و بر اساس اطلاعات موجود، این هواپیما‌ها تولید سال ۲۰۱۲ میلادی هستند و پیش‌تر در اختیار یک شرکت هواپیمایی مستقر در هنگ‌کنگ قرار داشته‌اند.

درباره مدل هواپیما A۳۳۰-۲۰۰ چه می‌دانیم؟

این شرایط در حالی است که به گزارش اقتصاد ۲۴ و بر اساس شماره سریال و اطلاعات منتشرشده، هواپیما‌های وارد شده بین ۱۵ تا ۱۸ سال عمر دارند. عمر مفید هواپیما‌های مسافربری معمولاً حدود ۲۵ تا ۳۰ سال است، اما با افزایش سن، هزینه نگهداری و احتمال نقص فنی نیز بیشتر می‌شود.

قیمت واقعی هواپیمای دست دوم

اما به گزارش اقتصاد ۲۴، در بازار‌های جهانی، قیمت یک فروند A۳۳۰-۲۰۰ دست دوم با سن ۱۵ تا ۲۰ ساله، بسته به وضعیت فنی، سابقه پروازی، تعداد سیکل پروازی و استاندارد‌های نگهداری، بین ۲۰ تا ۳۵ میلیون دلار است.
با این حال، طبق گزارش منتشرشده، این هواپیما‌ها در قالب تهاتر نفت، با قیمت هرکدام ۱۱۶ میلیون دلار به ایران تحویل داده شده‌اند؛ یعنی بیش از ۳ برابر قیمت واقعی!

این افزایش نجومی قیمت در حالی است که کافی است نگاهی به گفت و گوی نماینده اسبق ایران در ایکائو کنیم، زمانی که گفت: در وضعیت موجود و فعلی به هیچ‌وجه موضوع کاهش تحریم‌ها برای خرید هواپیما صحت ندارد و تحریم‌ها همچنان به شدت خود ادامه دارد و حتی اجازه فروش یک فروند هواپیما را هم به ایران نمی‌دهند.
هم چنین علیرضا منظری درباره روند خرید هواپیما در دولت سیزدهم و ادعا‌هایی مبنی بر ورود چند ده فروند هواپیما به ناوگان هوایی کشور برای رفع ناترازی عرضه و تقاضا در این بازار گفت: اگر تحریم‌ها کاهش پیدا کرده باید می‌توانستند در این مدت، چندین هواپیمای نو وارد کشور کنند.

بازی ۵ واسطه برای خرید یک هواپیما

به گزارش اقتصاد ۲۴، منظری با بیان این که خرید یک فروند هواپیما با بیش از ۵ واسطه انجام می‌شود، اظهار داشت: هواپیمایی که خریداری شده قیمت آنها ۳۰ الی ۴۰ درصد گران‌تر از قیمت‌ها در بازار بوده، اما مشکل مهم‌تر، این است که امکان خرید هواپیمای خوب را نداریم و با این چند واسطه هم هواپیمای چند سال کارکرده وارد کشور می‌شود.

وی با اشاره به سن هواپیما‌هایی که در ۳ سال اخیر وارد کشور شد، افزود: این تعداد هواپیمایی که وارد چرخه پروازی شده‌اند سن بین ۲۰ تا ۲۵ سال داشتند، اما تعدادی هواپیما با سن بیشتر هم وارد ناوگان هوایی کشورمان شده که از آنها فقط به عنوان دپوی قطعه استفاده خواهد شد و قرار نیست که وارد شبکه پروازی شوند، بلکه پس از ورود به کشور تنها از قطعات آنها برای تامین قطعات هواپیما‌های زمین‌گیر استفاده می‌شود که تعدادی از این هواپیما‌ها هم در این چند سال وارد ناوگان کشورمان شد.

تهاتر هواپیما یا گران‌فروشی به ایران؟

گمانه‌زنی‌ها نیز اکنون حاکی از آن است که این شرکت واسطه‌ای بوده برای دور زدن تحریم‌ها و در این مسیر با سود سرشاری از محل اختلاف نرخ واقعی و اعلامی مواجه شده است.

عملا نیز در چنین ساختار غیرشفافی، نه تنها نظارت مالی و فنی دقیق وجود ندارد، بلکه این معاملات بستری برای دلالی و رانت ایجاد می‌کنند، جایی که نفع اصلی نه به ایرلاین‌های ایرانی می‌رسد و نه به مردم، بلکه به شرکت‌های واسطه خارجی و بعضی واسطه‌های داخلی.
عجیب این که در برابر آمار و ارقام مطرح شده سخنگوی سازمان هواپیمایی کشوری در واکنش به ادعای خرید ۲ فروند هواپیمای جدید ایرباس هما با قیمت ۱۱۶ میلیون دلار، روز گذشته گفت: نمی‌توانیم صرفاً بر اساس عدد و رقم‌هایی که اعلام می‌شود قضاوت کنیم.

رمضانی سخنگوی سازمان هواپیمایی کشوری در نشست خبری با اشاره به ورود این دو هواپیما، درباره قیمت خرید آنها گفت: نمی‌توانیم صرفاً بر اساس عدد و رقم‌هایی که اعلام می‌شود قضاوت کنیم. باید اسناد و مدارک مربوطه به‌صورت شفاف ارائه شود. نمی‌شود فقط بگوییم مثلاً چینی‌ها چنین مبلغی را پرداخت کرده‌اند یا نه؛ بدون سند نمی‌توان اظهار نظر دقیق کرد. اگر قرار است قضاوتی صورت گیرد، باید بر مبنای مدارک و مستندات باشد. سازمان هواپیمایی نمی‌تواند صرفاً بر اساس ادعا‌ها یا ارقام اعلامی، درباره عملکرد یا هزینه‌کرد شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران (هما) اظهارنظر کند.

وی افزود: با توجه به سال ساخت و مشخصات فنی ایرباس‌های هما، قیمت آنها مشخص و قابل محاسبه است و هرگونه ادعای خلاف آن فاقد پشتوانه کارشناسی است. خرید و ورود هواپیما در شرایط تحریمی و محدودیت‌های موجود، فرآیندی پیچیده، فنی و تخصصی است.

این البته در حالی است دستکم یک سال پیش از این نیز عباس آخوندی خبر از چنین گران فروشی درباره خرید هواپیما داده بود و به گزارش اقتصاد ۲۴، وزیر راه دولت روحانی به افشاگری در خصوص عملکرد کاسبان تحریم پرداخته بود.

او گفته بود که «کاسبان تحریم، هواپیما‌هایی که ۶ سال قدیمی‌تر از هواپیما‌های برجامی بودند را از تایلند با مبلغ ۳۰ میلیون دلار اضافه‌تر خریداری کردند؛ یعنی برای هر هواپیما ۵ میلیون دلار گران‌تر!؛ بعد همین‌ها می‌گویند ما انقلابی هستیم!»
این البته تنها بخشی از افشاگری آخوندی در آن زمان بود.