آشنایی با مراحل فریز جنین

فریز جنین یکی از روش های مهم در حوزه پزشکی و باروری است که به افراد یا زوج هایی که قصد به تعویق انداختن بارداری را دارند، امکان می دهد تا جنین های خود را برای استفاده در آینده ذخیره کنند. این روش به ویژه برای زوج هایی که تحت درمان های ناباروری هستند یا زنانی که به دلیل شرایط پزشکی خاص مانند سرطان باید درمان هایی مانند شیمی درمانی یا پرتودرمانی انجام دهند، مفید است. در این مقاله، به بررسی مراحل مختلف فریز جنین، مزایا، معایب و نکات مهم آن می پردازیم.

فریز جنین چیست؟

فریز جنین یک فرآیند پزشکی است که طی آن، جنین های تشکیل شده در محیط آزمایشگاهی منجمد شده و برای استفاده در آینده ذخیره می شوند. این روش معمولاً در روش های کمک باروری مانند لقاح آزمایشگاهی (IVF) به کار می رود، جایی که پس از بارورسازی تخمک ها توسط اسپرم در محیط آزمایشگاهی، تعدادی از جنین های باکیفیت انتخاب شده و برای انتقال در آینده، منجمد می شوند.

مراحل فریز جنین

فرآیند فریز جنین شامل چند مرحله اساسی است که هر کدام نقش مهمی در موفقیت این روش دارند. این مراحل به شرح زیر هستند:

۱. تحریک تخمدان ها و تخمک گذاری

پیش از تشکیل جنین، زن باید تحت تحریک تخمدان قرار گیرد تا تعداد بیشتری تخمک بالغ تولید کند. این مرحله شامل استفاده از داروهای هورمونی مانند:

• گنادوتروپین ها برای تحریک رشد فولیکول ها
• آنتاگونیست های GnRH برای جلوگیری از تخمک گذاری زودهنگام
• تزریق HCG برای تکمیل بلوغ تخمک ها

این فرآیند حدود ۱۰ تا ۱۴ روز طول می کشد و در طول آن، پزشک با استفاده از سونوگرافی، رشد فولیکول ها را بررسی می کند.

۲. برداشت تخمک ها (عمل پانکچر)

پس از رسیدن تخمک ها به مرحله بلوغ کامل، پزشک با استفاده از یک سوزن مخصوص و تحت هدایت سونوگرافی، تخمک ها را از تخمدان خارج می کند. این عمل که به پانکچر تخمدانی معروف است، تحت بی حسی موضعی یا بیهوشی انجام می شود و معمولاً چند دقیقه طول می کشد.

۳. لقاح و تشکیل جنین در محیط آزمایشگاهی

تخمک های برداشت شده با اسپرم مرد ترکیب شده و در محیط آزمایشگاهی قرار می گیرند تا فرایند لقاح انجام شود. این لقاح ممکن است به دو روش صورت گیرد:

• لقاح طبیعی: اسپرم و تخمک در محیط کشت قرار داده شده و به طور طبیعی لقاح صورت می گیرد.
• میکرواینجکشن (ICSI): اسپرم مستقیماً به داخل تخمک تزریق می شود که این روش در مواردی که تعداد یا کیفیت اسپرم پایین است، استفاده می شود.

پس از لقاح، جنین ها به مدت ۳ تا ۵ روز در محیط کشت آزمایشگاهی رشد می کنند تا کیفیت آن ها ارزیابی شود.

۴. ارزیابی و انتخاب جنین های مناسب

پس از چند روز رشد در محیط آزمایشگاهی، جنین ها توسط متخصصان باروری بررسی شده و بر اساس کیفیت و احتمال موفقیت در لانه گزینی انتخاب می شوند. جنین هایی که کیفیت بالایی دارند، برای انتقال به رحم یا فریز شدن برای آینده مورد استفاده قرار می گیرند.

۵. انجماد جنین (فریز جنین)

جنین های انتخاب شده با استفاده از روش های خاصی منجمد می شوند تا در آینده برای بارداری استفاده شوند. دو روش اصلی برای فریز جنین وجود دارد:

• روش انجماد آهسته (Slow Freezing): در این روش، جنین ها به تدریج و با کاهش کنترل شده دما منجمد می شوند. این روش نسبت به روش های جدیدتر کمتر استفاده می شود.
• روش انجماد شیشه ای (Vitrification): روش جدیدتری است که جنین ها را با سرعت بالا و بدون تشکیل کریستال های یخی منجمد می کند. این روش باعث افزایش میزان زنده مانی جنین ها پس از ذوب شدن می شود و امروزه بیشتر مورد استفاده قرار می گیرد.

۶. نگهداری جنین های فریز شده

پس از فریز جنین، آن ها در نیتروژن مایع با دمای حدود ۱۹۶- درجه سانتی گراد نگهداری می شوند. جنین های منجمد می توانند برای چندین سال بدون کاهش کیفیت باقی بمانند و هر زمان که فرد تصمیم به بارداری داشته باشد، می توان آن ها را ذوب و منتقل کرد.

۷. ذوب و انتقال جنین به رحم

هنگامی که فرد تصمیم به بارداری با استفاده از جنین های فریز شده بگیرد، جنین ها از حالت انجماد خارج شده و پس از آماده سازی رحم، به داخل رحم انتقال داده می شوند. این فرآیند در یک سیکل قاعدگی طبیعی یا با استفاده از داروهای هورمونی برای آماده سازی رحم انجام می شود.مزایای فریز جنین :

• حفظ باروری برای آینده
• افزایش شانس موفقیت درمان های ناباروری
• کاهش هزینه های درمان های مکرر IVF
• کاهش ریسک تحریک بیش از حد تخمدان در سیکل های بعدی
• امکان برنامه ریزی برای بارداری در زمان مناسب

معایب و چالش های فریز جنین

اگرچه فریز جنین یک روش مؤثر برای حفظ باروری و افزایش شانس بارداری در آینده محسوب می شود، اما مانند هر روش پزشکی دیگر، معایب و چالش های خاص خود را دارد. برخی از این چالش ها به عوامل پزشکی و برخی دیگر به مسائل حقوقی، اخلاقی و مالی مرتبط هستند. احتمال کاهش کیفیت برخی از جنین های فریز شده پس از ذوب شدن، هزینه های مربوط به نگهداری طولانی مدت جنین ها و نیاز به مصرف داروهای هورمونی برای آماده سازی بدن از جمله معایب این روش محسوب می شوند. در ادامه، مهم ترین معایب و چالش های فریز جنین را بررسی می کنیم.

• هزینه های مربوط به فریز و نگهداری جنین ها
• احتمال کاهش کیفیت برخی از جنین ها در فرآیند ذوب شدن
• مسائل اخلاقی و حقوقی مرتبط با نگهداری طولانی مدت جنین های فریز شده
• نیاز به دریافت هورمون های تحریک تخمدان که ممکن است عوارضی داشته باشد

چه کسانی کاندیدای مناسب برای فریز جنین هستند؟

• زوج هایی که قصد دارند بارداری را به تعویق بیندازند
• افرادی که تحت درمان های ناباروری مانند IVF قرار دارند
• زنانی که به دلیل بیماری هایی مانند سرطان تحت شیمی درمانی یا پرتودرمانی قرار می گیرند
• افرادی که دارای بیماری های ژنتیکی هستند و قصد دارند جنین های سالم تری برای آینده ذخیره کنند

هزینه فریز جنین

هزینه فریز جنین بسته به کلینیک، کشور و روش استفاده شده متفاوت است. در جدول زیر هزینه های تقریبی فریز جنین آورده شده است:

فریز جنین یک روش مؤثر برای حفظ باروری و افزایش شانس بارداری در آینده است. این روش به زوج هایی که با مشکلات باروری مواجه هستند یا می خواهند بارداری را به تعویق بیندازند، کمک می کند تا گزینه ای مطمئن برای آینده خود داشته باشند. انتخاب این روش باید با مشورت پزشک متخصص انجام شود تا بهترین نتیجه حاصل شود.